PIT6

=**การสร้างสื่อการเรียนรู้ ด้วย Learning Object **=

การจัดการศึกษานอกจาก ครูผู้สอนและตัวผู้เรียนแล้ว สิ่งที่ขาดไม่ได้ในการจัดการเรียนการสอนคือ สื่อการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้จะช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจในเนื้อหาของรายวิชานั้นๆ ได้ดีมากยิ่งขึ้น เช่น หนังสือ รูปภาพ สื่อวัสดุแต่ในปัจจุบันเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทมากในการดำรงชีวิตของมนุษย์ ดังจะเห็นได้จากเครื่องอำนวยความสะดวกต่างๆ ทั้งรถยนต์ โทรศัพท์มือถือ หรือแม้กระทั่งอินเตอร์เน็ตที่กลายเป็นปัจจัยที่ 5 ของมนุษย์เราไปแล้ว ดังนั้นจึงมีการกำหนดพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 หมวดที่ 9 เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา มาตราที่ 63 – 69 มาบังคับใช้ในระบบการศึกษาไทย เพื่อให้การศึกษาไทยมีประสิทธิภาพและก้าวทันโลกในยุค IT

 การจัดทำสื่อการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยี เพื่อให้การจัดการศึกษาไทยมีประสิทธิภาพและก้าวทันโลกในยุค IT นั้นก่อนอื่นเราต้องมาทำความรู้จักกับสื่อการเรียนรู้เสียก่อนโดยมีผู้ให้ความหมายของสื่อการเรียนรู้ไว้ดังนี้

**ความหมายของสื่อการเรียนรู้** สื่อการเรียนรู้ หมายถึง ตัวกลางหรือช่องทางในการถ่ายทอดความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ จากแหล่งความรู้ไปสู่ผู้เรียน และทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ สื่อเทคโนโลยี หมายถึง สื่อการเรียนรู้ที่ได้ผลิตขึ้นเพื่อใช้ควบคู่กับเครื่องมือโสตทัศนวัสดุ หรือเครื่องมือที่เป็นเทคโนโลยีใหม่ ๆ สื่อการเรียนรู้ดังกล่าว เช่น แถบบันทึกภาพพร้อม-เสียง แถบบันทึกเสียง สไลด์ สื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน นอกจากนี้ สื่อเทคโนโลยี ยังหมายรวมถึงกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน เช่น การใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อการเรียนการสอน การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม

**สื่อการเรียนรู้ Learning Object** Learning Object เป็นสื่อเทคโนโลยีอีกรูปแบบหนึ่งที่มีรูปแบบน่าสนใจสามารถกระตุ้นและ เร้าความสนใจของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี โดยมีผู้ให้ความหมายของ Learning Object ไว้มากมาย ในที่นี้จะขออ้างถึงสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้ให้ความหมายของ Learning Object ไว้ว่า Learning Object คือสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลที่ออกแบบเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุผลการเรียนรู้ที่คาดหวังอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ โดยแต่ละเรื่องจะนำเสนอแนวคิดหลักย่อย ๆ ผู้สอนสามารถเลือกใช้ Learning Object ผสมผสานกับการจัดการเรียนการสอนแบบอื่นๆ ได้อย่างหลากหลาย”

ในการจัดทำสื่อการเรียนรู้เทคโนโลยีต้องอาศัยทฤษฎีในการสร้าง เพื่อช่วยให้สื่อนั้นๆมีคุณภาพและเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนมากที่สุด กาเย่(Gagne) ได้ให้แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างสื่อและการสอนด้วยสื่อ ดังต่อไปนี้ · เร้าความสนใจ มีโปรแกรมที่กระตุ้นความสนใจของผู้เรียนเช่น กราฟิกที่ดึงดูดสายตา · ความอยากรู้อยากเห็นจะเป็นแรงจูงใจให้ผู้เรียนสนใจในบทเรียนเช่น การตั้งคำถาม · บอกวัตถุประสงค์ ผู้เรียนควรทราบถึงวัตถุประสงค์ ให้ผู้เรียนสนใจในบทเรียน · กระตุ้นความจำผู้เรียน สร้างความสัมพันธ์ในการโยงข้อมูลกับความรู้ที่มีอยู่ก่อน · เสนอเนื้อหา อธิบายเนื้อหาให้กับผู้เรียน โดยใช้สื่อชนิดต่างๆ ในรูป กราฟิก หรือ เสียง วิดีโอ · การยกตัวอย่าง สามารถทำได้โดยยกกรณีศึกษา การเปรียบเทียบ เพื่อให้เข้าใจได้ซาบซึ้ง <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">· การฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เกิดทักษะหรือพฤติกรรม เป็นการวัดความเข้าใจว่าผู้เรียน <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">· การให้คำแนะนำเพิ่มเติมเช่น การทำแบบฝึกหัด โดยมีคำแนะนำ <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">· การสอบ เพื่อวัดระดับความเข้าใจ <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">· การนำไปใช้กับงานที่ทำในการทำสื่อควรมีเนื้อหาเพิ่มเติม หรือหัวข้อต่างๆ ที่ควรจะรู้
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">ทฤษฎีการสร้างสื่อการเรียนรู้ Learning Object **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">ขั้นตอนในการออกแบบการสร้างสื่อการเรียนรู้เป็นขั้นตอนสำคัญที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพ ของ สื่อ Learning Object เพราะถ้าหากสร้างสื่อการเรียนรู้ โดยไม่มีการศึกษาขั้นตอนการสร้าง จะทำให้สื่อการเรียนรู้ที่ได้สร้างขึ้นนั้นไม่ชัดเจน และไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ของสื่อการเรียนรู้ รักศักดิ์ เลิศคงคาทิพย์ (2551, หน้า 23 - 27) อ้างถึงใน รักศักดิ์ เลิศคงคาทิพย์ (2551, หน้า 23 - 27) อ้างถึงใน สติยา ลังการ์พินธุ์ (2548) ได้กล่าวถึงขั้นตอนการออกแบบและพัฒนา Learning Object ไว้ดังนี้
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">ขั้นตอนการออกแบบและการสร้างสื่อการเรียนรู้ Learning Object **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> เลือกเรื่องและกำหนดผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง ขั้นตอนแรกในการสร้าง learning object คือการเลือกเรื่องหรือหัวข้อที่จะนำมาพัฒนาเป็นสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ผู้พัฒนา learning object ควรตอบตัวเองได้ว่าทำไมจึงควรใช้งบประมาณและเวลาที่มีจำกัดในการพัฒนาสื่ออิเล็กทรอนิกส์เรื่องนี้ หัวข้อที่เลือกสำคัญกว่าหัวข้ออื่นๆ ในหลักสูตรหรือไม่

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> ขั้นการออกแบบ คำถามหลักในขั้นตอนการออกแบบคือ learning object จะมีบทบาทอย่างไรบ้าง ในการทำให้นักเรียนบรรลุผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง คำตอบของคำถามนี้จะช่วยให้สามารถ กำหนดรูปแบบการนำเสนอใน learning object ได้อย่างเหมาะสม เมื่อกำหนดบทบาทของ learning object ได้แล้ว ลำดับต่อไปคือการออกแบบ ในขั้นตอนนี้ผู้พัฒนา learning object ต้องตัดสินใจในหลายๆ ประเด็น การนำเสนอแนวความคิดที่ออกแบบขึ้นทำได้หลายรูปแบบ รูปแบบหนึ่งคือstoryboard ซึ่งเป็นการเขียนบรรยายลักษณะภาพ เสียง การเคลื่อนไหวที่ต้องการในแต่ละลำดับการนำเสนอ เหมาะสำหรับ learning object ที่นำเสนอข้อมูลด้วยลำดับขั้นตอนที่ชัดเจน ผู้ออกแบบอาจนำเสนอแนวคิดที่ออกแบบไว้ในรูปแบบของ flowchart หรือแผนผังโครงสร้างในลักษณะที่เหมาะสม

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> ขั้นการสร้าง การสร้าง learning object ในบางรูปแบบใช้ทักษะทางคอมพิวเตอร์หลายด้าน เช่น การเขียน โปรแกรม การจัดการภาพและเสียง หากผู้พัฒนา learning object ไม่มีทักษะเหล่านี้อาจขอความร่วม มือจากผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคจากสถาบันการศึกษาในท้องถิ่น ส่วนในกรณีที่ต้องการดำเนินการสร้าง learning object ด้วยตนเอง ก็สามารถใช้โปรแกรมสำเร็จรูปสร้างเอกสาร Word เอกสาร Powerpoint หรือ เว็บเพจ ที่ประกอบด้วยข้อความ รูปภาพ เสียงภาพเคลื่อนไหว ไฮเปอร์ลิงค์ <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">ขั้นการทดสอบ การทดลองใช้ในการเรียนการสอน เป็นการตรวจสอบว่านักเรียนเข้าใจวิธีการสื่อสารที่ใช้ใน learning object หรือไม่ และ learning object นั้นๆ สามารถดึงดูดความสนใจของนักเรียนได้เพียงใด ในการทดสอบอาจให้นักเรียนทำแบบทดสอบหรือกิจกรรมสั้นๆ เพื่อประเมินว่า หลังจากใช้ learning object แล้วนักเรียนส่วนใหญ่บรรลุผลการเรียนรู้ที่คาดหวังหรือไม่

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">การทดลองใช้งาน เป็นการตรวจสอบว่า learning object ที่สร้างขึ้นมีข้อผิดพลาดใดๆ หรือไม่ ควรตรวจสอบความถูกต้องของการพิมพ์ ข้อความ ตรวจสอบการทำงานของส่วนประกอบต่างๆใน object เช่น ไฮเปอร์ลิงค์ภาพเคลื่อนไหว นอกจากนั้น ควรทดสอบว่า learning object นั้นทำงานในคอมพิวเตอร์ทุกรุ่นทุกแบบหรือไม่ เมื่อนำเสนอบนจอขนาดต่างๆ ภาพและข้อความที่ปรากฏบนหน้าจอผิดเพี้ยน หรือเปลี่ยนตำแหน่งไปอย่างไร ตัวอย่างสื่อการเรียนรู้ด้วย Learning Object ภาพข้างล่างนี้

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">การสร้างสื่อการเรียนรู้ด้วย Learning Object นั้นเป็นสื่อการเรียนรู้ที่นำไปใช้จัดการเรียนการสอนในชั้นเรียนได้เป็นอย่างดี สื่อ learning Object จะช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมการเรียนการสอนมากยิ่งขึ้น ผู้เรียนเกิดความสนใจในการเรียนรู้ด้วยข้อความ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว เสียง ที่ประกอบกันอยู่ในสื่อ Learning Object คุณสมบัติที่ดีของ Learning Object อีกอย่างคือ สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ โดยครูผู้สอนสามารถดึงวัตถุที่มีอยู่ใน Learning Object มาใช้ได้เลย แต่การจัดการเรียนการสอนจะประสบความสำเร็จได้นั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายๆด้าน ทั้งครูผู้สอน ผู้เรียนและภาครัฐต้องให้ความสำคัญกับการจัดการเรียนการสอนศึกษา เพื่อให้การจัดการศึกษาของไทยมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากขึ้นกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">แนวคิดการสอนด้วยสื่อ กาแย่ (Gagne). สืบค้นเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 จาก : [] <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">ความหมายของสื่อการเรียนรู้. สืบค้นเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 จาก : [|http://sayan201.][|blogspot.com/]
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">อ้างอิง **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ. (2542). ราชกิจจานุเบกษา.19 สิงหาคม2542.หน้า8. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> รักศักดิ์ เลิศคงคาทิพย์ (2551). Learning Object สื่อดิจิตอลสำหรับการเรียนการสอน <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">e – Learning. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 จาก : [|www.thapra.lib.su.ac.th] <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. ความหมายของ Learning Object. สืบค้นเมื่อ วันที่ 7 พฤษภาคม 2554. จาก <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> [] <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">ตัวอย่าง Learning Object. สืบค้นเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 จาก : [|http://www.lms.moe.][|go.th/lms/content/learningobject/pH-in-soil/SWF/pH.swf]